Οι 5 βασικοί φόβοι – Πως συνδέονται μεταξύ τους όλα τα άγχη

 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Η Μαντόνα φοβάται τους κεραυνούς, η Σκάρλετ  Γιόχανσον πανικοβάλλεται με ό,τι πετάει. Η Μαρία Κάλλας έτρεμε ότι θα γίνει ρεζίλι στη σκηνή κι ο Στίβεν Κινγκ έγινε διάσημος  γράφοντας για γιγάντια ποντίκια, δαιμονισμένα αυτοκίνητα και εξαγριωμένα πνεύματα- όσα φοβάται δηλαδή. Καθένας έχει τον δικό του εφιάλτη αλλά υπάρχουν πέντε απειλές που μας ενώνουν όλους απέναντι στον φόβο.

Σε λούζει ακόμα κρύος ιδρώτας στη σκέψη ότι πλακώνει το σκοτάδι; Ο φόβος δεν κάνει διακρίσεις. Ορίζεται ως το δυσάρεστο συναίσθημα που προκαλεί η συνειδητοποίηση μιας πραγματικής ή πλασματικής απειλής και είναι μια καθορισμένη ψυχοβιολογική αντίδραση με σχεδόν τα ίδια συμπτώματα είτε φοβόμαστε έναν σκύλο, τη συνέντευξη για δουλειά ή να φλερτάρουμε.

Πίσω από την κλειστοφοβία, την υψοφοβία, τον φόβο δέσμευσης, την αραχνοφοβία και αμέτρητες άλλες ετικέτες γι’ αυτό που μας κόβει τα πόδια, κρύβονται πέντε μόνο βασικοί φόβοι από τους οποίους πηγάζουν όλοι οι υπόλοιποι.

-Ο φόβος του αφανισμού ή αλλιώς ο φόβος ότι παύεις να υπάρχεις, ο φόβος του θανάτου. Η ιδέα του θανάτου διεγείρει το πρωταρχικό υπαρξιακό άγχος. Θυμήσου πως ένιωσες την τελευταία φορά που κοίταξες κάτω από ένα πολύ ψηλό κτίριο. Για κάποιον άλλο μπορεί να αποτελεί άθλο το ότι διέσχισε μια γέφυρα.

Πίσω από την κλειστοφοβία, την υψοφοβία, τον φόβο δέσμευσης, την αραχνοφοβία και αμέτρητες άλλες ετικέτες γι’ αυτό που μας κόβει τα πόδια, κρύβονται πέντε μόνο βασικοί φόβοι από τους οποίους πηγάζουν όλοι οι υπόλοιποι.

Ο φόβος του ακρωτηριασμού. Το ενδεχόμενο να χάσεις οποιοδήποτε μέλος του σώματός σου, η σκέψη ότι τα σωματικά σου όρια παραβιάζονται ή ότι κάποιο όργανο, μέρος του σώματος ή φυσική λειτουργία χάνει την ακεραιότητά της. Κατσαρίδες, αράχνες, έντομα, ποντίκια θα κάνουν κάποιον να ανατριχιάσει από αηδία αλλά έναν άλλο να ουρλιάξει από τον φόβο του ακρωτηριασμού.

Ο φόβος της απώλειας της αυτονομίας. Ο φόβος ότι θα ακινητοποιηθείς, παραλύσεις, περιοριστείς, φυλακιστείς, παγιδευτείς, καταβληθείς από συνθήκες που δεν μπορείς να ελέγξεις. Σχετίζεται με την πασίγνωστη κλειστοφοβία η οποία από τα στενά όρια ενός ασανσέρ μπορεί να επεκταθεί στις κοινωνικές και προσωπικές σχέσεις.

-Ο φόβος του αποχωρισμού. Η σκέψη ότι θα σε εγκαταλείψουν, απορρίψουν, ότι θα γίνεις  ανεπιθύμητος ή δεν θα σε σεβαστούν,  ότι δεν θα σε εκτιμήσει κανείς. Η αίσθηση ότι σε αγνοούν συστηματικά μπορεί να έχει καταστροφικές επιπτώσεις στην ψυχολογία κάποιου.

Ο φόβος του θανάτου του Εγώ. Είναι ο φόβος του εξευτελισμού, της ντροπής ή οποιουδήποτε άλλου μηχανισμού οδηγεί στην αυτο-αποδοκιμασία. Η απειλή ότι θα ακολουθήσουν καταστάσεις που θα αποδομήσουν την αίσθηση ότι είσαι ένα ικανό άτομο που αξίζει να αγαπηθεί.

Για παράδειγμα,

η υψοφοβία πηγάζει από τον φόβο του αφανισμού και δευτερευόντως ίσως από τον φόβο του ακρωτηριασμού.

Ο φόβος της αποτυχίας είναι ο φόβος του θανάτου του Εγώ.

Η φόβος της απόρριψης παραπέμπει στον φόβο του αποχωρισμού και ίσως και στον φόβο του θανάτου του Εγώ. Στον δεύτερο οφείλεται σίγουρα ο τρόμος που καταλαμβάνει κάποιον αν χρειαστεί να μιλήσει σε κοινό.

Ο φόβος της δέσμευσης είναι ο φόβος της απώλειας της αυτονομίας.

Η ζήλεια είναι μια έκφραση του φόβου του αποχωρισμού και σε ακραίες περιπτώσεις του θανάτου του Εγώ. Ο φθόνος το ίδιο.

Η ντροπή και οι ενοχές συνδέονται με τον φόβο του αποχωρισμού ακόμα και με τον φόβο του θανάτου του Εγώ.

Ο καταπιεσμένος θα στραφεί εναντίον του καταπιεστή του γιατί φοβάται ή βιώνει την απώλεια της αυτονομίας και τον θάνατο του Εγώ του.

Αυτό που μας φοβίζει μας προκαλεί και θυμό. Συνειδητοποιείς ότι διακατέχεσαι από τον «φόβο του φόβου» όταν δεν αποδέχεσαι ένα κάλεσμα επειδή νιώθεις άβολα με κόσμο, αποφεύγεις την επίσκεψη στον γιατρό ή να ζητήσεις τα χρήματά σου στη δουλειά- είναι όλες στιγμιαίες αντιδράσεις, «μικροφόβοι», που δηλώνουν τον βασικό.

Ο φόβος, όπως και όλα τα συναισθήματα, προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τον εαυτό μας αν δεχτούμε να τις αξιοποιήσουμε.

 

*  Βιβλιογραφία: Brain Snacks, Karl Albrecht

ΣΧΟΛΙΑ

8 λόγοι για τους οποίους δεν ακούμε τον άλλον (επικοινωνία με αυτιά ερμητικά κλειστά)

Έχουμε αποκτήσει εκπληκτικές ικανότητες με τον να ανταπεξερχόμαστε ταυτόχρονα με τις επαφές μας στο fb, με το twitter, το instagram, ή το κινητό αλλά αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι λαμβάνουμε το μήνυμα. Από τον ΓΙΩΡΓΟ ΠΑΝΟΠΟΥΛΟ

8 λόγοι για τους οποίους δεν ακούμε τον άλλον (επικοινωνία με αυτιά ερμητικά κλειστά)

8 λόγοι για τους οποίους δεν ακούμε τον άλλον (επικοινωνία με αυτιά ερμητικά κλειστά)

Έχουμε αποκτήσει εκπληκτικές ικανότητες με τον να ανταπεξερχόμαστε ταυτόχρονα με τις επαφές μας στο fb, με το twitter, το instagram, ή το κινητό αλλά αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι λαμβάνουμε το μήνυμα. Από τον ΓΙΩΡΓΟ ΠΑΝΟΠΟΥΛΟ

ASTROHEART NEWSLETTER

Εγγραφείτε στο Newsletter του ASTROHEART, για να λαμβάνετε αποκλειστικά E-Books από τον Γιώργο Πανόπουλο

Η εγγραφή έγινε με επιτυχία!